Diversiteit en inclusie zijn belangrijke onderwerpen in de samenleving. Ik zie het als mijn missie om met taal en kunst als middelen deze thema’s bij jonge mensen ter discussie te stellen, zowel op school als bij InDifferent. 

InDifferent is een beweging die ik ben gestart samen met een boel leerlingen die vinden dat de school een prettige en veilige plek moet zijn voor iedereen. Dat is helaas niet altijd vanzelfsprekend. Dit doen we door het organiseren van activiteiten en acties met kunst en taal als media en diversiteit en inclusie als belangrijkste thema’s. 

We organiseren onder andere filmavaonden met een nagesprek, postercaties, kleinschaloige onderzoeken, theater, debatten, bezoeken en maken van exposities, houden van interviews en geven van lezingen en gastlessen. En veel meer!  Lees alles op de website

TEKENINGEN

Tekenen is mijn primaire expressievorm. Al sinds ik heel jong ben teken ik graag en veel. Vroeger het liefst tijdens de les en colleges, nu tijdens vergaderingen. Zo blijf ik opletten zonder dat mijn gedachten afdwalen.

Ik teken zonder een resultaat in mijn hoofd te hebben. Er ontstaat gewoon iets. In de loop der jaren heb ik een eigen stijl ontwikkeld. Mijn tekeningen zijn een mix van beelden uit de popcultuur en de massamedia, afgewisseld met statements en  tekstflarden uit songteksten. Dit vormt een chaotisch geheel, als afspiegeling van hoe ik het leven in ons hypermoderne tijdperk regelmatig ervaar. Alles wat ik teken is beladen met symboliek.

Ik teken niet voor een publiek, maar ik vind het wel belangrijk dat het kinderen en tieners aanspreekt, want dit is de  voornaamste doelgroep in al mijn werk. 

Soms bestaan mijn tekeningen uit vage lijnen en amorfe vormen, als doolhoven waarin soms iets ergens op lijkt maar alles meestal vooral erg vaag is.  

Ik beschouw mijn afzonderlijke tekeningen niet als unieke kunstwerken, maar de som van alle tekeningen die ik ooit heb gemaakt als een geheel dat als een blauwdruk van mijn ideeën, ervaringen en gedachten kan worden gezien. Zo bezien hebben mijn grote nauwkeurig gemaakte tekeningen evenveel waarde als de achteloze doodles die ik tijdens vergaderingen heb gemaakt. 

Scroll naar beneden voor meer tekeningen

Studies & werk

BACHELOR 

Van 2001 tot 2006 heb ik de docentenopleiding voor beeldende kunst en vormgeving in Arnhem gevolgd. Ondanks dat ik helemaal geen docent wilde worden leek deze studie me een slimme keuze. Achteraf bleek dit zeker te kloppen, aangezien ik inmiddels al bijna dertien jaar met veel plezier lesgeef. 

MASTER

Tien jaar later van 2016 tot 2018 heb ik de master kunsteducatie in Zwolle gevolgd. Hier heb ik mijn scriptie geschreven over de ongelijke verhouding tussen de drie doelen van onderwijs en hoe de kunstvakken een bijdrage kunnen leveren aan het herstellen van de balans. 

Sinds 2007 werk ik hier als docent van de kunstvakken en geef ik les aan alle niveaus en jaarlagen van de onderbouw. Ook ben ik mentor van de tweede klas van het vwo en organiseer ik met regelmaat binnen- en buitenschoolse kunstprojecten.
Ik heb nooit de ambitie gehad om docent te worden, maar toen ik eenmaal voor de klas stond bleek ik een nieuwe passie te hebben ontdekt. Werken met jonge mensen is voor mij de ultieme wisselwerking tussen inspireren en geïnspireerd raken. 

Op de opleiding Communicatie gaf ik college over semiotiek, retorica en Gestalt theorie en grafisch ontwerp. Ook was ik studieloopbaanbegeleider van een eerstejaars klas.


Beeldgoed was een door mij opgericht samenwerkingsverband van zes zzper’s met expertise op het gebied van grafisch ontwerp, fotografie, tekst, illustratie en webdesign. In de loop van zes jaar hebben we voor meer dan vijftig opdrachtgevers logo’s, huisstijlen, drukwerk, illustraties, infographics en websites ontworpen en gerealiseerd.


Bij Cultuur Oost werkte ik als Matchmaker, met als taak om in de provincie Gelderland behoeften te signaleren en koppelingen te maken tussen vraag en aanbod op het gebied van kunst en samenleving. Mijn voornaamste focus lag op de talentontwikkeling van non-formals en op het onderhouden en uitbreiden van een netwerk binnen de Gelderse culturele infrastructuur.

Sinds kort ben ik lid van de raad van toezicht van Museum Arnhem. Toezicht houden is voor mij nieuw, maar ik doe het met plezier omdat ik graag betrokken ben bij en meedenk met het museum en omdat ik er veel van leer. Met dit museum heb ik een speciale band: zes jaar heb ik als bijbaan tijdens mijn studie als barmedewerker in het museumcafé gewerkt, vanuit mijn studie heb ik aan een kunstproject deelgenomen en ik heb rondleidingen bij exposities gegeven. 

In het onderwijs gaat teveel aandacht uit naar het aanleren van bestaande kennis en te weinig naar ontdekken en ontwikkelen van de eigenheid van de leerling. 

De afbeeldingen hierboven laten zien wat er volgens mij mis is in het huidige onderwijs. 

Links zie je de drie doelen van onderwijs zoals Gert Biesta die onderscheidt:

  • kwalificatie (kennis opdoen)
  • socialisatie (de cultuur en wereld waarin je leeft)
  • subjectivering (persoonsvorming)

Rechts zie je hoe het volgens mij is verdeeld. Alles draait om kennis erin stampen, toetsen, resultaten en presteren. Er is weinig ruimte voor persoonlijke ontwikkeling van de leerling. De verdeling is scheef en de leerlingen zijn hiervan de dupe. 

Deze visie staat centraal in alles wat ik doe. Het is mijn missie als artist-educator om socialisatie en subjectivering serieuze aandacht te geven. Hieronder vind je enkele projecten die ik ben gestart om hier door middel van kunst gehoor aan te geven:

Kunsteducatie projecten

STREETART

De ideale kunstvorm om jongeren geïnteresseerd te maken in kunst is streetart, om verschillende redenen. Streetart bevindt zich op straat en in hun directe leefomgeving, heeft oneindig veel verschijningsvormen, is niet elitair en absoluut niet saai. Iedereen kan streetart maken: een gat in een muur kan een mond worden, een plukje onkruid een kapsel, enz. 

Het doel van streetart is om je uit te drukken en om de publieke wereld een stukje mooier en origineler te maken, een doel dat de meeste jongeren aanspreekt. Om deze en meer redenen geef ik met regelmaat workshops in streetart. Soms geef ik alleen een theoretische inleiding, soms begeleid ik leerlingen om een eigen kunstwerk te ontwerpen, maar het leukst is als we het ook groot uitvoeren op een blijvende plek.

IK BEN IK 

Samen met Dansstorm Oost heb ik de interdisciplinaire educatieve voorstelling Ik Ben Ik ontwikkeld. Tijdens deze voorstelling zit ik op het podium op een iPad te tekenen. De tekeningen worden op een groot scherm geprojecteerd, waar de dansers voor, achter en mee dansen, zodat een samenspel van interactie, improvisatie en coördinatie ontstaat.

In de voorstelling staat het thema identiteit centraal. Op toegankelijke wijze wordt duidelijk dat elk individu een eigen ontwikkeling doormaakt die niet altijd aan de buitenkant zichtbaar is.
Ik ben ik heeft op scholen en in theaters in heel Nederland hebben opgetreden. Na afloop is een nagesprek met het publiek, dat leidt tot mooie gesprekken en enthousiaste reacties. 

CULTUUR KWADRAAT
22 januari 2020

Het nieuwe boek Cultuur Kwadraat is gepubliceerd en ik ben vereerd met de tekst over mijn lespraktijk die erin staat! Dank aan Astrid Rass, Jeroen Tans en Barend van Heusden! 

ARTEZ STUDIUM GENERALE
15 november 2019

Het thema van deze editie was Cracking the code. Vragen die centraal stonden waren: Wat heeft een artist-educator nodig om te werken met groepen van hoge diversiteit in etniciteit, gender, klasse en cultuur-maatschappelijk achtergrond? Past ons kunstonderwijs nog bij de samenleving van vandaag?
Ik had de eer om als gastspreker te mogen spreken over diversiteit op de middelbare school. 

DC RE

Op het Dorenweerd college heb ik tweemaal een groot interdisciplinair kunstfestival georganiseerd met als thema recycle, reuse, recreate, reproduce, enz. Het decor en een grote modeshow waren gemaakt van afvalmaterialen. 

JURY JEUGD CULTUUR AWARDS
3 november 2019

Het was een eer om als jurylid mee te mogen denken over de inzendingen voor de Jeugd Cultuur Awards 2019. Dat was niet eenvoudig, omdat veel geweldige initiatieven hebben deelgenomen. 

HERMAN CENTRAAL
17 september 2019

Herman Centraal is de Arnhemse talkshow die maandelijks plaatsvindt in Luxor Live. 
Basti Baroncinci heeft me uitgenodigd om te praten over InDifferent. Ik had drie leerlingen meegenomen die hun eigen ervaringen wilden delen. Het was een goed gesprek en een mooie avond. 

ART BASED LEARNING

Op 12 december 2017 ben ik met 13 leerlingen uit de examenklas Tekenen naar het Stedelijk Museum in Amsterdam geweest. 
De doelen waren om leerlingen te laten kennismaken met ABL en hen door deze methode tot nieuwe inzichten te laten komen en om te onderzoeken of ABL kan leiden tot persoonsvorming in het onderwijs. 

MINIMANIFEST

Bij dit project dat ik in 2017 hen ontwikkeld staat de persoonlijke ontwikkeling van de leerling centraal. Kunst wordt gebruikt als middel om persoonlijke groei te stimuleren en het proces te documenteren. Deze pilot opdracht heb ik met zes verschillende klassen van de eerste tot en met derde klas van alle niveau’s uitgevoerd. 

INTERVIEW OP EMMA.NL
28 mei 2019

Is het onderwijs te links?
Moet onderwijs neutraal zijn?
Bestaat neutraal onderwijs wel?

In een interview dat op Emma.nl is gepubliceerd deel ik mijn mening hierover. Lees het hier

SAMEN IN ARNHEM
29 november 2018

Samen in Arnhem is een bijeenkomst van 300 Arnhemmers die werken aan diversiteit en inclusie. Ik had de eer om iets te vertellen over InDifferent. 
Het was inspirerend om te zien hoeveel mensen zich inzetten voor diversiteit, van jong tot oud, met uiteenlopende culturele achtergronden, op verschillende manieren en gebieden. Ik ben trots dat ik hier deel van uitmaak!

Tekeningen in opdracht

EVERYBODY LOVES SONSBEEK  

Dit is de allereerste tekening die ik in opdracht heb gemaakt, voor het tijdschrift Uit in Arnhem. Sindsdien heb ik voor uiteenlopende opdrachtgevers illustraties ontworpen, de meeste voor tijdschriften en kranten, maar ook voor websites, posters en flyers, boeken en oneindig veel kaartjes. 

Hieruit vloeide mijn grafisch ontwerp bedrijf Beeldgoed voort. Onder deze naam heb ik met vijf andere zzp-ers talloze websites, huisstijlen en logo’s ontworpen. 

GIVE ME A BRAKE 

Dit is de afstudeerscriptie van Roel Hermans, met als onderwerp het eetgedrag van vrouwen. Het is een serieus onderzoek en een serieuze tekst, maar de vormgeving van het boek mocht als tegenhanger wel enigszins humoristisch zijn. Ik kon dus helemaal losgaan met tekeningen van hysterisch etende vrouwen, wat ik uiteraard geweldig vond.

VOX MAGAZINE

Ook voor VOX Magazine heb ik een aantal jaar illustraties gemaakt, waaronder twee covers, wat ik natuurlijk een grote eer vond.  

NIEUWE ARNHEMSE KRANT

Voor de allerleukste Arnhemse krant ter wereld heb ik enkele jaren lang illustraties gemaakt. 

ANIMATIEFILMPJES

Sinds de iPad Pro er is, is het heel eenvoudig om een filmpje te maken. Met een simpele klik wordt alles wat ik teken opgenomen en kan eventueel versneld worden afgespeeld. Ik maak filmpjes die moeilijk uit te leggen processen op eenvoudige wijze weergeven. Lang leve de technologische vooruitgang.

KARIKATUREN

Af en toe vind ik het leuk om op een evenement karikaturen te tekenen, vooral vanwege de gesprekjes en de reacties van de mensen voor wie ik het doe. 

T-SHIRTS

In samenwerking met Okimono heb ik verschillende t-shirts uitgebracht. Ze waren geproduceerd in een oplage van 100 stuks bij Okimono in het Modekwartier van Arnhem. Ik ben met hen in zee gegaan omdat ze oog hebben voor duurzaamheid en een eerlijke productie van hun producten 

NIKE SOULMATES

Niks is leuker dan op een paar hagelwitte sneakers tekenen!

VISUELE NOTULEN

Mensen zijn niet gemaakt om alleen maar stil te zitten en te luisteren. We denken in beelden en verwerken informatie op basis van wat we zien. De helft van de informatie die naar onze hersenen wordt gestuurd is visueel.
Regelmatig word ik uitgenodigd om live beeldend verslag te doen van een presentatie, vergadering of debat. Alles wat wordt gezegd verwerk ik direct in een tekening. Er ontstaat een beeldende impressie van de vergadering: visuele notulen. Dit maak ik op mijn ipad pro die aangesloten is op een beamer, zodat alle aanwezigen kunnen meekijken. Na afloop kan de tekening kan ook als filmpje worden verstuurd naar alle aanwezigen.

MAKE IT WORK

Onder leiding van de waanzinnig getalenteerde Tonio Geugelin kwamen tien artiesten, waaronder muziekanten, dansers, acteurs, acrobaten en ik als tekenaar samen in de afstudeervoorstelling Make it work.  

INTO THE FUTURE

Deze tekening is gemaakt in opdracht voor de EU voor kinderen die uit Afrika zijn gevlucht en terecht zijn gekomen op Lampedusa in Italië. In die opvangcentra ziet het er troosteloos uit. Deze tekening is daar opgehangen met als doel om kinderen door kunst hoop te bieden en ze aan te moedigen om te vechten voor een mooi leven, ondanks dat ze een moeilijke start hebben gemaakt. 

VAARWEL NAK

Toen de Nieuwe Arnhemse Krant stopte met bestaan, was net als ik heel Arnhem in de rouw. Daarom heb ik van alle illustraties die ik voor ze heb gemaakt een afscheidsposter ontworpen. 

LUXOR LIVE

Voor  Luxor Live in Arnhem heb ik een illustratie van 12 meter breed ontworpen, die in 8 op elkaar aansluitende stukken precies pasten in de holtes in de wanden van de grote zaal. 

TEDX LOGO

Voor TEDx Enschede heb ik dit logo ontworpen. Het thema was ‘The pursuit of happiness’. Bij het ontwerp ging ik uit van het idee dat geluk iets is wat je voelt, iets van je hart. En iets najagen of proberen te bereiken doe je bewust, dus is iets van je hersenen. Het is vrij moeilijk om het hart en hersenen met elkaar in overeenstemming te brengen, vandaar het doolhof ertussen.

KOM ROZET

Voor een groot evenement in Rozet, dat op alle etages van het gebouw plaatsvond, was mijn taak om een illustratie te maken van waar alles activiteiten plaatsvonden. 

LIVE

Soms maak ik tekening op festivals of evenementen, zoals hier bij de Nacht van de Mode in het Modekwartier in Arnhem.  

Autonome tekeningen

RANDOM SELECTIE

Deze tekeningen zijn maar een kleine selectie. Ik bewaar de honderden tekeningen die ik heb gemaakt in de koffers waarmee mijn grootouders naar Nederland zijn gekomen. Op het juiste moment ga ik daar wat mee doen, nu liggen ze daar lekker te wachten. 

STICKERS

Vanuit mijn behoefte om een statement te maken over onderwerpen die mij bezighouden, zoals milieuvervuiling, dieren- en mensenrechten heb ik deze stickers ontworpen. Het doel was om de wereld ermee vol e plakken, maar aangezien stickers zelf ook niet duurzaam zijn, heb ik ze nooit laten drukken. 

BOEK 1

In 2016 was ik 10 jaar werkzaam als tekenaar. Ter gelegenheid hiervan heb ik een expositie gehouden in café Tape in Arnhem. Hier had ik alle wanden volgehangen met prints van meer dan 100 tekeningen die ik de afgelopen 10 jaar heb gemaakt.

 

Ook heb ik mijn eerste boek gepubliceerd, met daarin alle geëxposeerde tekeningen, genaamd Boek 1, omdat ik verwacht dat er meerdere boeken zullen volgen. Het boek kost 25 euro en is te koop bij boekenwinkel Walter in Arnhem en bij mij.

PORTRET DOOR RENSKE DE KINKELDER

Dit treffende portret van mij is gemaakt door Renske de Kinkelder, voor een interview in de NAK. Zie meer info over haar en haar werk op haar website

TOEKOMST

Momenteel ligt mijn focus niet op tekenen. Ik ben vooral bezig om me te ontwikkelen binnen de kunsteducatie. Desondanks is het mijn doel en wens om in de toekomst weer structureel eigen werk te maken. Ik heb daar veel ideeën over, maar die bewaar ik nog even tot het juiste moment. 

Elmar Noteboom
elmar@elmarnoteboom.com
Linkedin.com
Ello.co
Instagram
© 2020 Elmar Noteboom