Vorige
Volgende
Terug naar tekeningen

Maakstaking

27 mei 2016

Een nieuwe illustratie voor de NAK!
Hieronder vind je het artikel:

Maakstaking

door Richard Derks / beeld: Elmar Noteboom

Managers in de kunst en cultuur verdienen steeds meer > > Kunstenaars verdienen minder dan modaal > Hoe deze scheefgroei te bestrijden? > Er zit maar één ding op: makers, stop met maken!

167.192 euro. Laat dat bedrag even goed tot je doordringen. 167.192. Dat is de ‘Kaisernorm’, het maximale bedrag dat bestuurders van gesubsidieerde instellingen in Arnhem mogen verdienen. 167.192 euro per jaar. Dat is bijna 14.000 euro per maand. Pak ‘m beet een slordige 460 euro per dag.

Cashen bij de managers…

Even los van de obscene hoogte van dat bedrag: er is iets raars mee aan de hand. Nog geen jaar geleden stond de Kaisernorm namelijk nog op ongeveer 140.000 euro. Er is dus -floep!- zomaar 25.000 euro bijgekomen. De bestuurders van de instellingen –waaronder ook de culturele instellingen– in Arnhem zorgen goed voor zichzelf. Als je een beetje in de cijfers duikt vliegen de tonnen je rond de oren. Bestuurders van Artez die >katsching!< in de buurt van de 174.000 euro blijken te verdienen. Baasjes van gesubsidieerde instellingen als Oostpool, Kunstbedrijf Arnhem en Jacobiberg die bij vertrek >katsching!< tonnen meekrijgen. De directeur van een gesubsidieerde instelling als Sonsbeek Internationaal (je weet wel, van die beeldententoonstelling) die >katsching!< ruim een ton per jaar krijgt voor haar werk. Introdans, Het Gelders Orkest, Luxor Live, Museum Arnhem: Katsching! Katsching! Katsching! Allemaal instellingen met managers die wel heel erg goed voor zichzelf zorgen.

Armoe bij de makers…

Maar zorgen ze ook goed voor de sector? Nou nee, blijkt uit een onderzoek van de SER over werken in de cultuursector van begin dit jaar. Er zijn steeds minder banen voor werkers in de cultuur, steeds meer tijdelijke banen en steeds meer mensen worden gedwongen om ‘lekker zelfstandig’ zzp’er te worden. De ‘inkomenspositie’ van makers neemt jaar na jaar af en ligt ruim 10.000 euro onder het modale landelijke inkomen van 32.000 euro. Ik citeer even dat SER-rapport: “Beeldend kunstenaars verdienden (in 2013) gemiddeld €13.990, muzikanten € 16.400, schrijvers € 20.500, filmmakers € 21.500 en acteurs € 26.900”.

Houtje bijten

Als ik zo links en rechts bij Arnhemse makers navraag zitten velen hier nog ruim onder ook. Ook een onderzoek van PlatformBK (uit 2015) over het inkomen van beeldend kunstenaars laat een grimmig beeld zien. De helft heeft een jaarinkomen onder de 10.000 euro. Dat is ruim onder het minimuminkomen van 18.000 per jaar. Daar ga je met je ‘ondernemerschap in de kunsten’. De makers van de kunst en de cultuur waar de instellingen van Arnhem zo mee pronken, die zitten in een hoekje op hun houtjes te bijten. Terwijl de manager effe lekker van die 460 euro per dag gaat lunchen. De verhouding is –zacht gezegd– zoek.

Schreeuw om cultuur

Weet je nog dat we in 2011 met z’n allen op het plein voor Musis Sacrum hebben staan schreeuwen tegen de bezuinigingen van Halbe Zijlstra op cultuur? Makers, werkers, bestuurders hand-in-hand? Van dat gemeenschappelijke engagement blijkt weinig meer over als we naar de pegels kijken. De makers en werkers hebben flink ingeleverd. Een halvering van hun salaris bijvoorbeeld, in het geval van Het Gelders Orkest. Of ze raakten hun baan kwijt en mogen verder als zzp’er, zoals in het geval van het Kunstbedrijf. Hang- en stageld? Helaas… wegbezuinigd. De productiehuizen, broedplaatsen voor theatermakers? Helaas… verdwenen. Terwijl de topinkomens in de sector wél doodleuk hoger worden, zoals we aan het oprekken van die Kaisernorm zien. Als de portemonnee geraakt wordt, is de solidariteit bij de managers plotsklaps verdwenen.

Dure huisvesting

Arnhem geeft als stad relatief veel geld uit aan kunst en cultuur. Om precies te zijn 144 euro per inwoner per jaar. Waar gaat al dat geld heen? Steeds meer ervan blijft blijkbaar hangen bij de managers. En een ander deel wordt uitgegeven aan nieuwe huisvesting. Zoals een nieuw filmhuis (11 miljoen), een nieuwe uitbreiding van Museum Arnhem (11 miljoen), een nieuwe uitbreiding van Musis Sacrum (18 miljoen) en een nieuwe ingang voor Theater aan de Rijn (ook een paar miljoen). Allemaal ‘noodzakelijke investeringen’ met een flinke hap gemeenschapsgeld. Waar het in ieder geval niet aan wordt uitgegeven is aan die arme sloeber van een kunstenaar die de kunst moet maken waar we met z’n allen zo van gaan genieten op al die mooie nieuwe plekken.

Maakstaking

Er zit maar één ding op. De makers moeten staken. Zonder origineel scheppend werk hebben de kunst- en cultuurmanagers al snel niets meer om te managen. Die gaan hun heil dan elders zoeken. Bijvoorbeeld –het is maar een suggestie– fijn in de zorg ofzo. Ook belangrijk. De tonnen die nu aan al die rare hoge salarissen worden uitgegeven kunnen dan weer worden besteed aan de sector zelf. Aan de makers. Want weet je, dat managen, dat doen ze er zelf wel even bij. Creatief als ze zijn.